Oleh: Ahmad Ismail Al Ghazi

Landskap maritim Malaysia kini berada di ambang fasa transformasi yang kritikal berikutan pelantikan Sultan Ahmed bin Sulayem sebagai Pengerusi Eksekutif interim di MMC Port Holdings Berhad (MMC Ports).

Peralihan ini berkuat kuasa selepas peletakan jawatan Datuk Azman Shah Mohd Yusof pada 12 Julai 2026, meletakkan kendali operasi pengendali pelabuhan terbesar negara secara langsung di bawah salah seorang tokoh paling berpengaruh di dalam logistik global.

Arkitek Rantaian Bekalan Dunia

Sultan Ahmed bin Sulayem bukanlah nama asing dalam dunia perdagangan antarabangsa. Beliau diiktiraf secara meluas sebagai arkitek utama yang mengubah Dubai daripada sebuah negeri berasaskan minyak kepada hab perdagangan dan logistik terkemuka dunia. Antara pencapaian mercu tanda beliau termasuklah:

• Pembangunan Jebel Ali Free Zone Authority (JAFZA): Beliau menerajui Zon Bebas Jebel Ali (JAFZA) yang berkembang daripada hanya 19 buah syarikat pada tahun 1985 kepada sebuah gergasi perindustrian yang menampung lebih 7,500 syarikat multinasional menjelang tahun 2020.
• Empayar Dubai Ports (DP) World: Di bawah kepimpinan beliau, DP World berkembang menjadi kuasa besar logistik global yang mengendalikan lebih 80 terminal marin di enam benua serta menguasai hampir 10 peratus daripada jumlah dagangan kontena global setiap hari.

DP World telah mengumumkan laporan kewangan mereka bagi tahun kewangan 2025 dengan peningkatan hasil sebanyak USD24.4 bilion, peningkatan 22% dan keuntungan  melonjak 32.2% bernilai USD1.96 bilion dari tahun sebelumnya.

Aliran tunai DP World pula meningkat 14% kepada USD6.3 bilion manakala hutang bersih yang diselaraskan kekal stabil pada paras 3.4 kali berdasarkan asas pra IFRS 16.

Ini sekaligus mencerminkan kecekapan operasi serta pengurusan kos yang berdisiplin DP World di bawah kepimpinannya.

• Kepakaran Integrasi: Visi beliau melangkaui pengurusan terminal dan beliau mempelopori model penyelesaian rantaian bekalan (supply chain) secara ‘end to end’ yang menyatukan pelabuhan, zon ekonomi, dan teknologi pintar seperti AI dan ‘blockchain’.

Pemacu Strategik ‘Belt & Road Initiative’ (BRI)

Kehadiran Sultan Ahmed di MMC Ports dijangka menjadi pemangkin utama dalam menghubungkan infrastruktur maritim Malaysia dengan Inisiatif Jalur dan Laluan (BRI) secara lebih efektif.

Sebagai tokoh yang mahir dalam diplomasi ekonomi dan perkongsian antarabangsa, beliau mempunyai keupayaan unik untuk:

• Menghubungkan Titik Laluan Sutera Maritim Abad ke-21: Kesemua pelabuhan di bawah MMC Ports terletak di lokasi geostrategik sepanjang Selat Melaka, yang merupakan nadi utama Laluan Sutera Maritim.

Kepakaran beliau dalam menstrukturkan perkongsian strategik akan memacu aktiviti ekonomi dan perdagangan China-Malaysia ke tahap yang lebih tinggi.

• Menjana Pendapatan Melalui Rantaian Global: Dengan memanfaatkan rangkaian global yang dimiliki Sultan Ahmed, pelabuhan Malaysia dapat disepadukan ke dalam rantaian nilai global yang lebih luas.

Ini sekali gus menarik lebih banyak syarikat perkapalan antarabangsa untuk menjadikan Malaysia sebagai hab pengedaran serantau (Regional Distribution Centre-RDC).

• Menyaingi Pesaing Serantau: Malaysia kini menguasai kira-kira 41 peratus daripada jumlah bilangan kontena di sepanjang Selat Melaka.

Visi Sultan Ahmed diperlukan untuk memastikan Malaysia bukan sekadar mengekalkan kedudukan ini, tetapi mengatasi pelabuhan di negara sekitar dengan menawarkan kecekapan operasi bertaraf dunia dan ekosistem logistik yang lebih kompetitif.

• Keunggulan Teknologi: Automasi Pintar dan AI: Pesaing serantau, khususnya Singapura sedang melabur besar dalam automasi. Sultan Ahmed adalah penyokong tegar digitalisasi rantaian bekalan.

Di bawah kepimpinan beliau, MMC Ports boleh mempercepatkan penggunaan teknologi AI, blockchain, dan automasi pintar untuk mengurangkan kos operasi dan meningkatkan kepantasan pemunggahan.

Kerjasama strategik seperti MoU antara PTP dan Siemens untuk infrastruktur digital adalah langkah awal yang selari dengan visi beliau untuk mewujudkan “Smart Ports” yang mampu menyaingi kecekapan pelabuhan tercanggih di dunia.

Pengalaman beliau mengendalikan projek berskala besar seperti terminal kontena di Jeddah dan pelabuhan buatan manusia terbesar di Jebel Ali akan memberi impak besar kepada perancangan Bandar Maritim Bersepadu (Integrated Maritime City) di Pulau Carey.

Beliau juga mampu menstrukturkan projek pembesaran PTP Fasa 3 bukan sekadar pelabuhan, tetapi sebuah bandar logistik masa hadapan yang lengkap dengan kemudahan pemprosesan dan e-dagang.

Daya Saing Melalui Kelestarian (ESG): Dunia perkapalan global kini menuju ke arah penyahkarbonan. Sultan Ahmed sangat komited terhadap logistik hijau dan pengurangan pelepasan karbon.

Dengan membawa amalan kelestarian bertaraf dunia ke MMC Ports, pelabuhan Malaysia akan menjadi lebih menarik kepada syarikat perkapalan gergasi yang kini mewajibkan rakan logistik mereka mematuhi piawaian ESG yang ketat. Ini memberikan Malaysia kelebihan daya saing berbanding pelabuhan negara jiran yang masih menggunakan model operasi tradisional.

Impak Strategik Terhadap Malaysia dan MMC

Selain faktor rangkaian global, terdapat beberapa hujah utama mengapa kepakaran beliau sangat kritikal buat masa ini:

1. Memecah Kebuntuan IPO dan Penilaian Syarikat: MMC Ports sebelum ini menghadapi kesukaran dalam merealisasikan Tawaran Awam Permulaan (IPO) yang bernilai sehingga RM7 bilion.

Hubungan rapat Ahmed dengan dana kekayaan berdaulat global mampu memacu penilaian syarikat melebihi RM40 bilion.

2. Kestabilan dan Keyakinan Pelabur: Pengambil alihan tugas secara interim oleh beliau memastikan kesinambungan projek pembesaran pelabuhan tanpa gangguan, sekali gus menyuntik keyakinan kepada pemain industri perkapalan global.
3. Pemodenan Digital: Kepakaran beliau dalam mempromosikan automasi pintar dan sistem pengangkutan masa hadapan adalah aset berharga untuk memodenkan infrastruktur digital pelabuhan negara agar kekal kompetitif.
4. Penghapusan Kartel: Pelantikan beliau dilihat mampu memadamkan penguasaan kartel-kartel tertentu yang menguasai perniagaan ini. Tentunya Sultan Ahmed mahukan ketelusan pengurusan dan kejayaan seperti organisasi diterajuinya sebelum ini.

Pragmatisme di Sebalik Kontroversi

Tidak dapat dinafikan, pelantikan beliau turut mengundang perhatian berikutan peletakan jawatan beliau daripada DP World pada Februari 2026 susulan penelitian terhadap rekod komunikasi e-mel dengan mendiang Jeffrey Epstein.

Bagaimanapun, dari sudut merit korporat, penganalisis ekonomi menegaskan perlunya memisahkan isu peribadi daripada keupayaan teknikal beliau yang telah terbukti.

Di sebalik pelbagai kontroversi yang timbul, hakikatnya Sultan Ahmed bin Sulayem tidak pernah didakwa atau disabitkan dengan sebarang kesalahan jenayah berkaitan isu tersebut.

Pelantikan beliau adalah berdasarkan rekod prestasi perniagaan dan pembangunan ekonomi yang luar biasa.

Dalam mendepani cabaran industri yang dinamik, beliau perlu diberi ruang menyelesaikan konflik beliau secara peribadi. Kerangka besar rangkaian dan kepakaran beliau perlu diberi keutamaan, sekurang-kurangnya untuk masa sekarang.

Jaminan Kedaulatan Negara

Di sebalik penglibatan kepakaran asing, kedaulatan infrastruktur maritim Malaysia tetap terpelihara.

Dasar nasional melalui Kementerian Pengangkutan Malaysia menegaskan bahawa syarikat yang mengendalikan aset strategik mesti mengekalkan sekurang-kurangnya 51 peratus pemilikan tempatan.

MMC Ports kekal dimiliki sepenuhnya oleh MMC Corporation Berhad yang dikuasai oleh tokoh perniagaan tempatan, Tan Sri Syed Mokhtar Albukhary. Peranan Sultan Ahmed hanyalah tertumpu kepada peningkatan kecekapan komersial dan operasi di peringkat tertinggi.

Kesimpulan

Pelantikan Sultan Ahmed bin Sulayem adalah satu langkah berani dan berpandangan jauh oleh MMC Ports.

Dalam era di mana rantaian nilai ditentukan oleh kepantasan dan rangkaian hubungan global, Malaysia memerlukan “Trade Titan” seperti beliau untuk memastikan pelabuhan-pelabuhan kita bukan sekadar pintu masuk perdagangan, tetapi hab logistik yang mendominasi pentas dunia dan memenangi persaingan di rantau ASEAN.

Pelantikan beliau bukan sekadar untuk kestabilan sementara, tetapi untuk melakukan anjakan paradigma (paradigm shift) yang akan meletakkan Malaysia sebagai kuasa besar logistik di Selat Melaka.

——- TAMAT ——-